Home ข่าวเด่น ดิจิทัล “ซำปอกง” ในสังคมไทย…ปริวัฒน์ จันทร

“ซำปอกง” ในสังคมไทย…ปริวัฒน์ จันทร

4 second read
0
0
229

หนึ่งในพระพุทธรูป อันเป็นที่เคารพนับถือ อย่างแพร่หลายในสังคมไทยคือ “หลวงพ่อโตซำปอกง” องค์ที่รู้จักกันดีที่สุดคือหลวงพ่อโตวัดพนัญเชิง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และวัดกัลยาณมิตรราชวรวิหาร ฝั่งธนบุรี

คำว่า “ซำปอกง” หรือ “ซานเป่ากง” ในสำเนียงจีนกลาง มีความผูกพันกับ “แม่ทัพเรือเจิ้งเหอหรือซำ ปอกง” ในสมัยราชวงศ์หมิงอย่างแยกไม่ออก โดยสันนิษฐานมีที่มาในสองทาง คือ

หนึ่ง-เป็นชื่อรองที่บิดามารดาตั้งไว้ให้กับเด็กชายหม่าเหอ (ต่อมาคือแม่ทัพเจิ้งเหอ) ว่า “ซานเป่า” แปลว่า บุตรคนที่สาม ผู้มีค่าดุจรัตนะหรือดวงแก้วแห่งบุพการี

สอง-เป็นฉายาของเจิ้งเหอ เมื่อได้หันมานับถือศาสนาพุทธแล้ว เพราะ “ซานเป่า” ยังหมายถึง “ไตรรัตน์” หรือ “ดวงแก้วทั้งสาม” อันหมายถึงพระรัตนตรัย ดังนั้น เจิ้งเหอจึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “เจิ้งซานเป่า”

หลวงพ่อโตซำปอกงวัดพนัญเชิงนั้น ตามพงศาวดารฉบับหลวงประเสริฐสันนิษฐาน ว่า ได้สร้างขึ้นก่อนสถาปนากรุงศรีอยุธยา ๒๖ ปี (พ.ศ.๑๘๖๗) จึงอาจเป็นไปได้ว่าเมื่อเจิ้งเหอได้เดินเรือมาถึงกรุงศรีอยุธยาประมาณปีค.ศ.๑๔๐๘-๙ (พ.ศ.๑๙๕๑-๒) กองเรือของเจิ้งเหอส่วนหนึ่งคงเข้ามาจอดเทียบท่าที่ใกล้วัดพนัญเชิง ซึ่งเป็นชุมทางการค้า และ ชุมชนชาวจีนในกรุงศรีอยุธยาสมัยนั้น

ฉะนั้น จึงเป็นไปได้หรือไม่ว่าเจิ้งเหอจะได้มาสักการะหลวงพ่อโตองค์นี้ ทำให้ชาวจีนที่เลื่อมใสศรัทธาในตำนานวีรกรรมอันยิ่งใหญ่ของเจิ้งเหอ และมีจำนวนไม่น้อยที่เชื่อกันมาว่า ตนเองเป็นลูกหลานของซำปอกง เพราะมีบรรพบุรุษซึ่งติดตามกองเรือของเจิ้งเหอ มาได้ขอพำนักอาศัยอยู่ในดินแดนที่ตนไปเยือน จึงเรียกชื่อหลวงพ่อโตองค์นี้ตามชื่อของท่านว่า “ซำปอกง” เพื่อเป็นตัวแทนของเจิ้งเหอก็เป็นได้

และ บังเอิญ คำว่า “ซำปอ” ยังสอดคล้องกับตามหลักพระพุทธศาสนาคือ “พระรัตนตรัย” ดังนั้น “ซำปอกง” จึงเป็นทั้งจิตวิญญาณของบรรพบุรุษ เป็นทั้งพระพุทธศาสนา ทำให้ชาวไทยและชาวจีนสามารถกราบไหว้ในสิ่งเดียวกัน

ต่อมา ในสมัยรัชกาลที่ ๔ ทรงโปรดเกล้าพระราชทานนามหลวงพ่อโตซำปอกงที่วัดพนัญเชิง และ วัดกัลยาณมิตรฯ ที่รัชกาลที่ ๓ ทรงโปรดให้จำลองไว้เป็นพระประธานในพระวิหาร ประดิษฐานอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาเช่นเดียวกับที่อยุธยา เพื่อให้ชาวไทยและชาวจีนได้กราบสักการะให้ใหม่ว่า “พระพุทธไตรรัตนนายก” ซึ่งก็มีความหมายสอดคล้องกับชื่อเดิมในภาษาจีน อันเป็นฉายาของเจิ้งเหอนั่นเอง

หลวงพ่อโตซำปอกงที่วัดพนัญเชิง เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะอู่ทอง มีขนาดใหญ่หน้าตักกว้าง ๒๐.๑๗ เมตร สูง ๑๙ เมตร ส่วนที่วัดกัลยาณมิตรฯ เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะรัตนโกสินทร์ มีขนาดย่อมกว่าหน้าตักกว้าง ๑๑.๗๕ เมตร สูง ๑๕.๔๔ เมตร

ในจังหวัดฉะเชิงเทรา ยังมีพระพุทธไตรรัตนนายกหรือหลวงพ่อซำปอกงอีกองค์หนึ่ง ที่วัดอุภัยภาติการาม สร้างขึ้นในปีพ.ศ.๒๔๔๗ สมัยรัชกาลที่ ๕ โดยหลงจู๊ฮี้ (ผู้พ่อ) และหลงจู๊แดง (ผู้ลูก) แห่งเมืองแปดริ้ว ผู้มีจิตเลื่อมใสศรัทธาต่อหลวงพ่อโตที่วัดพนัญเชิงมาก ช่วยกันสละทุนทรัพย์สร้างหลวงพ่อซำปอกงขึ้นกราบไหว้บูชา

ด้วยความศักดิ์สิทธิ์ และ ความเลื่อมใสศรัทธาในหลวงพ่อโตซำปอกงของชาวไทยเชื้อสายจีน ยังได้รับการจัดสร้างเป็นแผ่นยันต์ (ฮู้) เพื่อปิดไว้เหนือประตูทางเข้าบ้านหรือพกติดตัว ฮู้หลวงพ่อซำปอกง ขึ้นชื่อเป็นหนึ่งในสามของแผ่นยันต์ศักดิ์สิทธิ์ ที่ชาวไทยเชื้อสายจีน มักมีกันแทบทุกบ้าน (คือแผ่นยันต์ของเจ้าพ่อเสือ-เหี่ยงเทียงเสี่ยงตี่ และหลวงพ่อไต่ฮงกง)

นอกจากนี้ ยังมีพระพุทธรูป และ รูปเคารพที่ชาวบ้านเรียกขานว่า “ซำปอกง” ประดิษฐานอยู่ในวัดไทยหรือศาสนสถานจีน เช่น ศาลเจ้า โรงเจ หรือมูลนิธิอีกหลายแห่งทั่วประเทศ ที่ผู้เขียนได้เคยมีโอกาสไปกราบสักการะ เช่น หลวงพ่อโตซำปอกง วัดขุนจันทร์ แขวงตลาดพลู เขตธนบุรี พระพุทธไตรรัตนายกจำลองที่วัดพลับพลาชัย เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย รูปเคารพเจิ้งเหอที่วัดทิพยวารีวิหาร เขตพระนคร ศาลเจ้าซำปอกง อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี มูลนิธิหลวงพ่อโตซำปอกง อ.ทุ่งสง จ.สุราษฎร์ธานี มณฑปหลวงพ่อสำเภาก๋ง วัดคลองท่อม อ.คลองท่อม จังหวัดกระบี่ รวมถึงศาลเจ้าซำปอกง อ.ห้วยยอด และอ.ปะเหลียน จ.ตรัง เป็นต้น

มิเพียงแต่ “เจิ้งเหอ” จะเป็นพระพุทธรูปหลวงพ่อโตในบ้านเราเท่านั้น หากแต่ยังมีอีกหลายประเทศในภูมิภาคอุษาคเนย์ที่ต่างเคารพสักการะซำปอกงประดุจเทพเจ้าศักดิ์สิทธิ์ ศาลเจ้าที่มีชื่อเสียงเช่นที่เมืองมะละกา เมืองปีนัง ประเทศมาเลเซีย เมืองเซมารัง เมืองปาเล็มบัง ประเทศอินโดนีเซีย รวมไปถึงศาลและสุสานของไป๋เปิ่นโถว (ปึงเถ่ากง) แม่ทัพเรือของกองเรือเจิ้งเหอบนเกาะลูซอน ประเทศฟิลิปปินส์ เป็นต้น ดังนั้น “ซำปอกง”จึงเป็นทั้งพระพุทธรูปและเทพเจ้าที่ทั้งชาวไทย และ ชาวอุษาคเนย์ต่างเคารพสักการะกันมาอย่างยาวนาน ตราบจนถึงปัจจุบัน

TAG : 0 0 Google + 0 เขียนเมื่อ : 5 สิงหาคม 2565 22:29:59 เข้าชม : 1845491 ครั้ง

Load More Related Articles
Load More By admin
Load More In ข่าวเด่น ดิจิทัล
Comments are closed.

Check Also

สีจิ้นผิง กับ การหลอมรวมภูมิปัญญาจีน ในโลกสมัยใหม่

ในช่วง ที่ นายสีจิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาช … …