จีน กำลังเร่งนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) ออกจากห้องทดลอง ไปสู่การใช้งานจริงในระบบคมนาคมขนาดใหญ่ ตั้งแต่ถนน รถไฟ การเดินเรือ การบิน และไปรษณีย์และโลจิสติกส์ โดย ล่าสุด กระทรวงคมนาคมจีน เปิดเผย ว่า ได้รวบรวมรูปแบบที่มีศักยภาพในการประยุกต์ใช้ AI มากถึง 860 รูปแบบ และเริ่มผลักดันการใช้งานชุดแรก 41 รูปแบบแล้ว
ความเคลื่อนไหวนี้ เป็นส่วนหนึ่งของแผน “AI Plus Transportation” เพื่อเร่งการประยุกต์ใช้ AI ในภาคการขนส่งของจีน ซึ่งกระทรวงคมนาคมจีน ร่วมกับหน่วยงานด้านการรถไฟ การบินพลเรือน และไปรษณีย์ ประกาศใช้เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
เป้าหมายของจีนไม่ได้หยุดอยู่ที่การนำ AI มาช่วยงานเฉพาะจุด แต่ต้องการให้เทคโนโลยีดังกล่าว เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของระบบขนส่ง ตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐาน ยานพาหนะ การให้บริการ และการบริหารจัดการ และกำกับดูแล
จีนกำหนด 10 ทิศทางสำคัญ อาทิ การขับขี่อัจฉริยะ ถนนอัจฉริยะ รถไฟอัจฉริยะ การเดินเรือและการบินพลเรือนอัจฉริยะ ไปรษณีย์อัจฉริยะ การก่อสร้างและบำรุงรักษา การบริการเดินทาง การขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ ตลอดจนการใช้ AI กำกับดูแลด้านความปลอดภัย
ภายใต้แผนดังกล่าว มีการเตรียมผลักดันโครงการนำร่อง มากกว่า 100 โครงการ พร้อมดึงภาคธุรกิจ มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย และผู้พัฒนาเทคโนโลยีมากกว่า 1,000 ราย เข้ามามีส่วนร่วม เพื่อเชื่อมการพัฒนา AI เข้ากับโจทย์ที่เกิดขึ้นจริงในระบบขนส่ง
จากรูปแบบการใช้งาน ที่รวบรวมไว้ 860 รูปแบบ จีนคัดเลือกชุดแรก 41 รูปแบบ โดยพิจารณาจากความพร้อมของเทคโนโลยี ความต้องการใช้งาน และโอกาสในการขยายผล เช่น ระบบเตือนหมอกหนาบนทางด่วน ระบบตรวจสอบความปลอดภัยอัจฉริยะ การควบคุมการขนส่งสินค้าแบบควบคุมอุณหภูมิ การจัดสรรระบบขนส่งสาธารณะตามปริมาณผู้โดยสาร การวางแผนเส้นทางอัจฉริยะ รถบรรทุกหนักขับเคลื่อนอัตโนมัติ การบริหารท่าเรือด้วย AI และระบบตรวจสอบสภาพอุปกรณ์รถไฟโดยอัตโนมัติ
จนถึงขณะนี้ มีการนำ AI มาประยุกต์ใช้ในภาคการขนส่งหลายด้านแล้ว
บนทางด่วนปักกิ่ง–สยงอัน มีการใช้โมเดล AI วิเคราะห์เหตุผิดปกติบนถนน และส่งข้อมูลเตือนไปยัง ผู้ใช้เส้นทางเกือบเรียลไทม์ โดยระบบสามารถตรวจจับเหตุฉุกเฉินได้ด้วยความแม่นยำมากกว่า 95%
ในระบบราง จีน ใช้ AI เพื่อยกระดับการตรวจสอบความปลอดภัย จากการตรวจพบปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การคาดการณ์และเตือนล่วงหน้า โดยเชื่อมต่อกล้อง มากกว่า 56,000 จุด ตามเส้นทางรถไฟความเร็วสูง โดยเฉพาะบริเวณปากอุโมงค์และสะพาน พร้อมใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลจากกล้องร่วมกับเรดาร์ เพื่อตรวจจับบุคคลหรือสิ่งกีดขวางที่อาจเข้าสู่แนวราง
จนถึง เดือนเมษายน ที่ผ่านมา ระบบสามารถตรวจพบ และจัดการสัญญาณเตือนที่นำไปใช้ ในการป้องกันความเสี่ยงได้เกือบ 310,000 รายการ
ภาคไปรษณีย์ และการจัดส่งพัสดุ ก็เป็นอีกพื้นที่ ที่ AI เข้ามามีบทบาท ตั้งแต่บริการลูกค้า การคัดแยกพัสดุ การตรวจสอบความปลอดภัย ไปจนถึงการวางแผนเส้นทางขนส่ง
ปัจจุบัน จีน มีรถส่งพัสดุไร้คนขับ มากกว่า 16,000 คัน และโดรน มากกว่า 400 ลำ ช่วยขยายบริการจัดส่งสินค้าไปยังพื้นที่ภูเขา เกาะ และพื้นที่ห่างไกลที่การขนส่งรูปแบบเดิมเข้าถึงได้ยาก
เบื้องหลังการใช้งานเหล่านี้ คือ การพัฒนาโมเดล AI ขนาดใหญ่ด้านการขนส่งในโครงสร้าง “1+N+X”
“1” หมายถึง โครงสร้างเทคโนโลยีพื้นฐานกลาง ที่รองรับโมเดล และทรัพยากรประมวลผลหลายประเภท “N” คือโมเดลเฉพาะทางสำหรับการขนส่งแต่ละสาขา ส่วน “X” คือ AI Agent ที่นำไปใช้กับภารกิจเฉพาะ เช่น การควบคุมเครือข่ายถนน การจัดตารางเดินรถ หรือการรับมือเหตุฉุกเฉิน
แนวทางนี้ ทำให้ AI ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงวิเคราะห์ข้อมูล แต่เริ่มเข้าไปมีส่วนช่วยในการตัดสินใจ และบริหารระบบขนส่งจริง มากขึ้น
เป้าหมายที่จีน ต้องการ จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเพิ่มความสะดวกในการเดินทาง แต่ยังครอบคลุมถึงการลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และลดการใช้พลังงาน
ตัวอย่าง เช่น ท่าเรือเป่ยปู้ (Beibu Gulf Port) ในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ใช้ระบบจัดสรรการขนส่งด้วย AI ช่วยลดเวลาพักตู้คอนเทนเนอร์ระหว่างการเชื่อมต่อรถไฟกับเรือได้มากกว่า 20%
ขณะที่ท่าเรือชิงเต่า (Qingdao Port) ซึ่งพัฒนาระบบท่าเรืออัตโนมัติ ใช้ระบบจัดตารางอัจฉริยะ เพื่อลดการวิ่งรถเปล่าและเวลารอ ส่งผลให้การใช้พลังงานต่อการจัดการตู้คอนเทนเนอร์หนึ่งตู้ลดลง มากกว่า 15%
จีน ตั้ง เป้า ว่า ภายในปี 2030 จะขยายรูปแบบการใช้งาน AI ในภาคการขนส่งที่มีมูลค่าสูงเพิ่มขึ้น พัฒนาโมเดล และอัลกอริทึมระดับสูง และต่อยอดไปสู่โครงสร้างพื้นฐาน อุปกรณ์ บริการ และธุรกิจรูปแบบใหม่ เพื่อผลักดันให้ AI กลายเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของระบบขนส่ง สมัยใหม่
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย / ภาพ : CGTN
TAG : 0 0 Google +0 เขียนเมื่อ จันทร์ 24 สิงหาคม 2569 13:16:59 เข้าชม 1679822 ครั้ง
