ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและสหรัฐอเมริกา กำลังถูกนิยามใหม่ผ่านแนวคิดที่จีน เรียกว่า “ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์และมั่นคง” (constructive strategic stability) แนวคิดนี้ ปรากฏชัดหลังการพบกันของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่กรุงปักกิ่ง ซึ่งสะท้อนทิศทางใหม่ของนโยบายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของจีนต่อสหรัฐอเมริกา
สาระสำคัญของแนวคิดนี้ คือ การทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสองมหาอำนาจ “แข่งขันกันได้โดยไม่ปะทะ” และ “มีความแตกต่างได้โดยไม่แตกหัก” ซึ่งถือเป็นความพยายามของจีนในการสร้างกรอบอธิบายความสัมพันธ์รูปแบบใหม่ ที่ต่างจากแนวทาง “การแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์” (strategic competition) ที่สหรัฐใช้มาโดยตลอดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
บทบรรณาธิการของ Global Times ระบุว่าแก่นของแนวคิดนี้ อยู่ที่ “เสถียรภาพ 4 ประการ” ได้แก่ ความร่วมมือเชิงบวก การแข่งขันอย่างเหมาะสม การบริหารความแตกต่าง และการรักษาสันติภาพอย่างยั่งยืน กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ จีน พยายามส่งสารว่าความสัมพันธ์จีน–สหรัฐ ไม่ควรถูกตีกรอบด้วยแนวคิดแบบสงครามเย็นที่มองอีกฝ่ายเป็นภัยคุกคาม
ในมุมของจีน ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐ ไม่ใช่เกมที่ฝ่ายหนึ่งได้ อีกฝ่ายต้องเสีย แต่เป็นความสัมพันธ์ที่ต้องอาศัยการจัดการอย่างระมัดระวัง เพราะผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่สองประเทศ แต่ยังส่งผลต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคงของโลก
Xie Feng เอกอัครราชทูตจีนประจำสหรัฐฯ กล่าวว่า ในโลกที่เต็มไปด้วยความผันผวน ความสัมพันธ์จีน–สหรัฐมี “คุณค่าเชิงยุทธศาสตร์” มากกว่าที่เคย และเสถียรภาพของความสัมพันธ์นี้ ไม่เพียงตอบโจทย์ผลประโยชน์ของประชาชนทั้งสองประเทศ แต่ยังเป็นความคาดหวังของประชาคมโลก โดยควรยึดความพยายาม “ลดความตึงเครียดเชิงโครงสร้างโดยร่วมกันบริหารจัดการ” มากกว่าการตอบโต้และเผชิญหน้า
ในประเด็นเศรษฐกิจ จีน ยังคงเรียกร้องให้สหรัฐยกเลิกมาตรการภาษี และข้อจำกัดฝ่ายเดียว โดย ย้ำว่า สงครามการค้าไม่มีผู้ชนะ ขณะที่ในประเด็นเทคโนโลยี โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (AI) แม้จีนยอมรับ ว่า การแข่งขันเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ก็ไม่ต้องการให้โลกเข้าสู่สภาวะ “ม่านเหล็กทางเทคโนโลยี” หรือการแข่งขันแบบสงครามเย็นยุคใหม่
คำถามสำคัญ คือ สหรัฐ จะยอมรับแนวคิดนี้ในระดับใด แม้มีสัญญาณเชิงบวกจากการพบปะระดับผู้นำ แต่ประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์จีน–สหรัฐ ชี้ ให้เห็นว่า ความไว้วางใจเชิงยุทธศาสตร์เป็นสิ่งเปราะบาง การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองภายในสหรัฐ การแข่งขันด้านเทคโนโลยี และความขัดแย้งด้านภูมิรัฐศาสตร์ อาจทำให้บรรยากาศเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว
ท้ายที่สุด แนวคิด “ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์และมั่นคง” จึงเป็นทั้งโอกาสและบททดสอบ หากทั้งจีนและสหรัฐสามารถเดินหน้าความสัมพันธ์ตามแนวคิดนี้ได้ ก็จะช่วยขยายพื้นที่ความร่วมมือ ลดพื้นที่ความขัดแย้ง และบริหารความแตกต่างอย่างสร้างสรรค์ เป็นก้าวใหม่ของความสัมพันธ์จีน-สหรัฐ ที่มั่นคงในระยะยาว
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย / อ้างอิง : Global Times / CGTN /ภาพ : CGTN
TAG : 0 0 Google +0 เขียนเมื่อ : พฤหัสบดี 21 พฤษภาคม 2569 19:42:59 เข้าชม : 1892336 ครั้ง
