จีน กำลังนำเทคโนโลยี AI โดรน ดาวเทียม และอุปกรณ์ไร้คนขับ เข้ามาเปลี่ยนวิธีรับมือภัยพิบัติ จากเดิมที่อาศัยเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสอบ และรายงานสถานการณ์เป็นหลัก ไปสู่ระบบที่มองเห็นความเสี่ยงได้เร็วขึ้น ประมวลผลข้อมูลแบบเรียลไทม์ และส่งเครื่องมือเข้าไปทำงานในพื้นที่ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์
ตัวอย่างล่าสุดเกิดขึ้นที่เมืองหมีเล่อ มณฑลยูนนาน (Yunnan) เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2026 หลังฝนตกหนักทำให้น้ำท่วมหลายพื้นที่ เจ้าหน้าที่เปิดใช้เครือข่ายโดรนครอบคลุมทั้งเมือง เพื่อลาดตระเวนทางอากาศและส่งภาพสถานการณ์เข้าสู่ศูนย์บัญชาการ ข้อมูลจากโดรนช่วยชี้จุดที่มีน้ำท่วมขัง นำทางเจ้าหน้าที่เข้าช่วยเหลือประชาชน เปิดฝาท่อระบายน้ำ และจัดการจราจรในพื้นที่เสี่ยง ทำให้การระบายน้ำส่วนใหญ่เสร็จสิ้นภายในเช้าวันต่อมา
ที่เมืองหวยอัน มณฑลเจียงซู ระบบลักษณะเดียวกันถูกนำมาใช้ตรวจแนวคันกั้นน้ำ และระดับน้ำในพื้นที่ลี่เซี่ยเหอ ซึ่งยังอยู่ในระดับสูงหลังเกิดพายุฝนรุนแรง เมืองนี้ มีสถานีโดรน มากกว่า 200 แห่ง และมีโดรนกว่า 300 ลำ ทำให้สามารถส่งโดรนไปยังจุดเกิดเหตุได้ ภายใน 5 นาที นอกจากงานป้องกันน้ำท่วมแล้ว ระบบนี้ ยังใช้ตรวจสายส่ง และสายจำหน่ายไฟฟ้าความยาวรวม กว่า 28,000 กิโลเมตร ด้วย
อีกกรณีหนึ่ง ก่อนพายุไต้ฝุ่นโนอึลขึ้นฝั่งมณฑลกวางตุ้ง นักวิจัยทดสอบโดรน 4 ลำให้บินเป็นเครือข่ายบริเวณคาบสมุทรต้าเผิง เมืองเซินเจิ้น เพื่อเก็บข้อมูลสภาพอากาศทุกชั่วโมงระหว่างพายุเคลื่อนขึ้นฝั่ง การบินพร้อมกันหลายระดับช่วยเก็บข้อมูลบริเวณชั้นบรรยากาศต่ำ ซึ่งดาวเทียม และเรดาร์ภาคพื้นดินอาจตรวจวัดได้ไม่ครบ โดยเฉพาะ เมื่อมีเมฆหนา ลมแรง และความปั่นป่วนสูง
ปัจจุบัน จีนมีแผนพัฒนาระบบรับมือเหตุฉุกเฉิน (ปี 2026–2030) กำหนดให้จีนมีแผนป้องกันความเสี่ยงล่วงหน้า พร้อมยกระดับการตัดสินใจโดยใช้ข้อมูล วิทยาศาสตร์ และระบบอัจฉริยะมากขึ้นภายในปี 2030 หัวใจของระบบจัดการภัยพิบัติ คือ การนำข้อมูลจากหลายแหล่งมารวมไว้ในแพลตฟอร์มเดียว ตั้งแต่ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา เรดาร์ สถานีตรวจอากาศ เครื่องมือตรวจสภาพทะเล และเซ็นเซอร์ในแม่น้ำและอ่างเก็บน้ำ จากนั้นจึงใช้ AI วิเคราะห์เส้นทางพายุ ปริมาณฝน ระดับน้ำ และพื้นที่ ที่อาจได้รับผลกระทบ มีตัวอย่างเช่น มณฑลไห่หนานนำ AI Big Data และ Cloud Computing มาเชื่อมข้อมูลเหล่านี้ เพื่อให้เจ้าหน้าที่วางแผนการเตรียมอพยพและจัดการภัยพิบัติก่อนสถานการณ์รุนแรง
นอกจากนี้ ยังมีการใช้ระบบดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเฟิงอวิ๋น (Fengyun) ทำหน้าที่เป็นด่านแรกในการตรวจจับภัยจากอวกาศ เครือข่ายนี้ประกอบด้วยดาวเทียมที่ปฏิบัติงานในวงโคจร 9 ดวง ทำงานร่วมกับเรดาร์ตรวจอากาศ 842 แห่ง และสถานีภาคพื้นดิ มากกว่า 90,000 แห่ง ข้อมูลถูกนำไปใช้ติดตามพายุ ฝนหนัก ภัยแล้ง และอากาศร้อนจัด ทั้งในจีนและอีก 133 ประเทศ
เมื่อเกิดภัยพิบัติ โดรนบรรเทาสาธารณภัยจะถูกนำมาใช้ อย่างกรณีน้ำท่วมในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง เมื่อต้นเดือนกรกฎาคม ทำให้ประชาชนในเมืองเหิงโจว มากกว่า 15,000 คน ติดอยู่ในพื้นที่ซึ่งรถกู้ภัยไม่สามารถเข้าถึง ทีมช่วยเหลือใช้โดรนขนาดใหญ่ที่บรรทุกน้ำหนักได้ ลำละ 100 กิโลกรัม ขนส่งสิ่งของและช่วยนำผู้ประสบภัยลงจากหลังคาบ้าน ขณะที่โดรนขนาดเล็กบินสำรวจเส้นทาง ให้เรือกู้ภัยเข้าถึงพื้นที่ประสบภัย
กระทรวงการจัดการเหตุฉุกเฉินของจีน ยังส่งโดรนขนาดใหญ่ขึ้นบินเหนือพื้นที่น้ำท่วม เพื่อทำหน้าที่เป็นสถานีโทรศัพท์เคลื่อนที่บนอากาศ ช่วยให้ประชาชนและทีมกู้ภัยกลับมาติดต่อสื่อสารได้ แม้เสาสัญญาณภาคพื้นดินเสียหาย เทคโนโลยีนี้ช่วยแก้ปัญหาสำคัญของงานกู้ภัย เพราะเมื่อระบบสื่อสารขัดข้อง ศูนย์บัญชาการจะไม่สามารถรับข้อมูลหรือส่งคำสั่งไปยังพื้นที่ประสบภัยได้
อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยี ไม่ได้ทำให้งานของเจ้าหน้าที่ภาคสนามหมดความสำคัญ โดรนและ AI สามารถบอกได้ว่าพื้นที่ใดมีความเสี่ยง แต่การเคาะประตูแจ้งเตือน ช่วยผู้สูงอายุอพยพ ปิดถนน และดูแลศูนย์พักพิง ยังต้องอาศัยเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นและอาสาสมัคร ขณะเดียวกัน การพยากรณ์พายุด้วยฝูงโดรนยังต้องเก็บข้อมูลในภูมิประเทศ และสภาพอากาศที่หลากหลายต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มความแม่นยำของแบบจำลอง
สิ่งที่จีนกำลังทำคือ การนำเทคโนโลยีจัดการภัยพิบัติ ด้วยการสร้างระบบที่เชื่อมข้อมูลจากอวกาศ อากาศ พื้นดิน และแหล่งน้ำเข้าด้วยกัน เพื่อให้ตรวจพบความเสี่ยงได้เร็วขึ้น ส่งความช่วยเหลือได้ตรงจุด และลดการส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปเผชิญอันตรายโดยไม่จำเป็น แนวทางนี้ กำลังเปลี่ยนการจัดการภัยพิบัติของจีน จากการรอแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การเฝ้าระวัง คาดการณ์ และรับมืออย่างแม่นยำมากขึ้น
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย / ภาพ : CGTN
TAG : 0 0 Google +0 เขียนเมื่อ : ศุกร์ 31 กรกฎาคม 2569 17:25:59 เข้าชม : 1897633 ครั้ง
